ანთროპონული ტოპონიმები (ოიკონიმები) მეგრულში
DOI:
https://doi.org/10.52340/zssu.2025.17.04საკვანძო სიტყვები:
მეგრული, ლაზური, მორფოფონოლოგია, სუფიქსი, დერივაცია, ფონეტიკური პროცესები, ტოპონიმები, მორფემათა ზღვარიანოტაცია
ნაშრომი იკვლევს ანთროპონიმიკური ტოპონიმების (ანთროპო-ოიკონიმების) წარმოშობასა და განვითარებას სამეგრელოს რეგიონში. იგი ფოკუსირებულია პირადი სახელებისა და გვარებისგან წარმოებულ ტოპონიმებზე, იკვლევს მათ მორფოლოგიურ სტრუქტურას და მათ ფორმირებაში ჩართულ ენობრივ მექანიზმებს. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა მეგრული ენისთვის დამახასიათებელ აფიქსაციის მოდელებს (მაგ., ლე-...-ე, სა-...-ო, ნა-...), ასევე ფონეტიკურ პროცესებს, როგორიცაა ჰაპლოლოგია, ასიმილაცია და დისიმილაცია.
სამეცნიერო ლიტერატურასა და ადგილობრივ ტოპონიმურ მონაცემებზე დაყრდნობით, კვლევა ადასტურებს, რომ სამეგრელოში ტოპონიმების მნიშვნელოვანი რაოდენობა მჭიდრო კავშირშია ისტორიულად დადასტურებულ პირად და გვარ-სახელებთან. ნაშრომი აანალიზებს როგორც უძველეს, ასევე უფრო ახალ ტოპონიმურ ფორმებს, მათი ენობრივ, ეთნიკურ და სოციალურ ფაქტორებთან კავშირის გათვალისწინებით. ეს კვლევა მნიშვნელოვან ხედვას გვთავაზობს ლინგვისტიკისთვის, ასევე ისტორიისა და ეთნოლოგიის სფეროებისთვის.
წყაროები
ბერიძე, ე., უძველესი ქართველური ანთროპონიმები ნიგალის ხეობაში, ქუთაისის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის წელიწდეული, ქუთაისი, 2010.
კაჭარავა, გ., ზოგი გეოგრაფიული სახელწოდების აგებულებისათვის ქართველურ ენებში, ა.ს. პუშკინის სახ. პედ. ინსტიტუტის შრომები, ტ. XVI, თბ., 1960.
მაღრაძე, ვ., გვარსახელებიდან ნაწარმოები ოიკონიმები, ქართველური ონომასტიკა II, თბილისი, 2004.
ჭითანავა, დ., კოლხური გვარსახელის გენეზისი მრუდე სარკეში, თბ., 2020.
ქობალია, ა., მეგრული ლექსიკონი. თბ., 2010.
ჩიქობავა, არნ., სახელის ფუძის უძველესი აგებულება ქართველურ ენებში, თბ., 1942.
ცხადაია, პ., გვარები და გვართა დასახელებანი საქართველოში, თბ., 2000.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
