„მარტვილობაჲ და მოთმინებაჲ წმიდისა ევსტათი მცხეთელისაჲ“ (ლიტერატურული წყაროები)

ავტორები

  • ხათუნა გოგია

DOI:

https://doi.org/10.52340/zssu.2022.05

საკვანძო სიტყვები:

დიდაქე, დიატესარონი, თარგუმი, არისტიდე, აპოლოგია

ანოტაცია

სტატიაში  მიმოხილულია  ადრექრისტიანულ პერიოდში ქართულად ნათარგმნი ნაწარმოებები, რომლებიც სხვადასხვა დროს სხვადასხვა მეცნიერის მიერ დასახელებულია ჰაგიოგრაფიული თხზულების  „მარტვილობაჲ და მოთმინებაჲ წმიდისა ევსტათი მცხეთელისაჲ“ ლიტერატურულ წყაროდ ანუ, რომლებსაც, სავარაუდოდ, იცნობდა და ეყრდნობოდა მეექვსე საუკუნის უცნობი ავტორი. ესენია: ა. დიდაქე; ბ. ტატიანე სირიელის „დიატესარონი“ გ. თარგუმი;  დ. არისტიდეს „აპოლოგია“;  ე. აპოკრიფი „დაბადებისათვის ცისა და ქუეყანისა და ადამისთვის“; ვ. აგიოგრაფიული თხზულება 40 სებასტიელი მოწამის შესახებ;  ზ. არეოპაგიტული შრომები. წინამდებარე სტატია წარმოადგენს ჩამოთვლილ თხზულებათა რეზიუმეებს და მათ კავშირს ჰაგიოგრაფიულ ძეგლთან.  რადგანაც დასახელებული ძეგლი ორიგინალურია და ერთ-ერთი უძველესი, მისი  ლიტერატურული წყაროების შეჯერება და მათ შესახებ ხელახალი რეფლექსია განსაკუთრებით სასარგებლო იქნება  ქართული კულტურით დაინტერესებულ პირთათვის და სტუდენტებისთვის, რათა მათ გაიაზრონ და შეაფასონ მდიდარი  სამწერლო ტრადიციებისა და მთარგმნელობითი პროცესის არსებობა მე-5-6 საუკუნის ქართულ   ლიტერატურაში, რომელზეც ნათელ წარმოდგენას გვიქმნის ამ ტექსტის, თუნდაც, სავარაუდო ლიტერატურული წყაროების მიმოხილვა.  

წყაროები

დიდაქე, ძველი ბერძნულიდან თარგმნა და კომენტარები დაურთო ე. ჭელიძემ http://orthodoxy.ge/tserili/didaqe.htm]

ჭელიძე 1990: ე. ჭელიძე, დიდაქეს შესახებ, ეკლესია - სძალი უფლისა. 1990.

კეკელიძე 1980 : კ. კეკელიძე, ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორია ორ ტომად, ტ 1, 1980.

კეკელიძე 1955 : კ. კეკელიძე, ეტიუდები III, 1955.

განძთა ქვაბი 2007: ძველი ქართული აპოკრიფული ლიტერატურის ძეგლები -2, განძთა ქვაბი, ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, გამოკლვლევა, ლექსიკონი და საძიებლები დაურთო ციალა ქურციკიძემ, თბ., 2007.

სიგუა 1986: ს. სიგუა, ევსტათი მცხეთელის მარტვილობის" ავტორობის საკითხი, თბ., 1986.

მარიამ ჩხარტიშვილი, „წმ. ევსტათი მცხეთელის მარტვილობა” და VI-VII სს საქართველოს პოლიტიკური ისტორიის საკითხები, პოლემიკური ნარკვევი, თბილისი 2005.

ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, Iტ. ილია აბულაძის საერთო რედაქციით, თბ. 1963.

წმიდანთა ცხოვრება 2001: წმიდანთა ცხოვრება, ტ. I, თბ., 2001.

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

2022-06-17

გამოცემა

სექცია

ჰუმანიტარული მეცნიერებანი