ყველის წარმოება და რეალიზაცია სამეგრელოს ეთნოგრაფიული მასალების მიხედვით
DOI:
https://doi.org/10.52340/zssu.2022.14.03საკვანძო სიტყვები:
კაზილა // კაზლა, კვეკვერე, ჭვეჭვერე, ბუყუნი, დერგი, დორა, კუპრი, ქაცლა, ჭიღრაანოტაცია
სტატიაში განხილულია სამეგრელოს სინამდვილეში მესაქონლური მეურნეობის, კერძოდ, ყველის დამზადების ტრადიციული ტექნოლოგიური მეთოდები და ამ პროცესების თავისებურებები; ჩამოთვლილია მეურნის მდიდარი ფანტაზიით შექმნილი (მათ შორის სარიტუალო და ესთეტიკური დანიშნულების მქონე) პროდუქციის მრავალფეროვანი ასორტიმენტი. სტატია ასევე განიხილავს ამ პროცესთან დაკავშირებულ მდიდარ დარგობრივ ტერმინოლოგიას. კვლევა ძირითადად წარმართულია სამეგრელოს რეგიონში რესპოდენტთა გამოკითხვისა და დარგობრივი ლიტერატურის შეჯერების მეთოდით. სტატია აჩვენებს, რომ რეგიონში არსებობს უდიდესი ემპირიული სამეურნეო გამოცდილება, რომელიც განაპირობებდა ეკოლოგიურად მაღალხარისხოვანი პროდუქციის წარმოებას; სტატიაში თავმოყრილი მასალა ცხადყოფს, რომ სამეგრელოს რეგიონში მესაქონლური მეურნეობის ტრადიციები მდიდარი და მრავალფეროვანია; კვლევის აქტუალობა და პრაქტიკული დანიშნულება მდგომარეობს თანამედროვე მეწარმეთა მიერ ამ ტრადიციებისა და გამოცდილების რეალურად გათვალისწინება-გაზიარების შესაძლებლობაში - სამომავლოდ მისი გაგრძელება-განვითარების მიზნით.
წყაროები
Aбaeв B, Oсeтинский язык и фолклор M.Л, 1949,
Aбaeв B, О некоторых осетинских элементах в грузинском языке. Труды института языкознания, АНСССР, T. V, M., 1956.
Aбaeв B, Историко-этимологический словарь осетинского языка, T. III.
ი. აბულაძე, ჭანურ-მეგრულ-ქართული ლექსიკონი, თბ., 1938.Калантаров А. Молочное хозяйство, молоко и молочные продукты, M., 1991
Aндроников И, Молочное хозяйсгво. СМИЭБГКЗК, T, V, Тифлис, 1888.
ვ. ბარდაველიძე, ქართული (სვანური) საწესო გრაფიკული ხელოვნების ნიმუშები, თბ., 1953.მ.
ბუკია, მეგრულის დარგობრივი ლექსიკიდან. ივ. ჯავახიშვილის სახ. სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და თსუ ფილიალების ფილოლოგიის ფაკულტეტთა სესიის მუშაობის გეგმა და მასალები, თბილისი-ახალციხე, 2000.
Бжания Ц., Из истории хозяйства и культуры Абхазов, Сухуми, 1981.
Dynare D, Milchprogukte bei der Ruminien – Uiezucht und Hiertenleben in Osterreich. Budapest, 1969.
Christo Vakasarelski. Milchverarbeitung und milchprodukte bei der Bulgarien. Uiezucht und hiertenleben in Osteerreich, Budapest, 1969.
ნ. თოფურია, რძის პროდუქტები საქარველოში. რძის დამზადების ხალხური წესები სამეგრელოში. ქართველი ხალხის სამეურნეო ყოფა და მატერიალური კულტურა. თბ., 1964.
ნ. თოფურია, იმერული ყველის დამზადების ხალხური ტექნოლოგია, მსე, XIX, თბ, 1979;.Haкашидзе Е. О состоянии молочного хозяйства в Кутаисской губернии, КCX, 145, 1896.
ნ. კვარაცხელია, ყველის დამზადების ტექნოლოგიიდან დასავლეთ საქართველოში, კვეთი // ნაწი. გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შრომათა კრებული, I. ისტორიის სერია. 2001.
Lasco Reszo Kovagi, Tradizionele wirtschafi in Hungarn. Viezucht und hiertenleben in Osteerreich, Budapest, 1969.ს. მაკალათია, სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია, 1941
ქ. ლომთათიძე, აფხაზურსა და ქართველურ ენებში არსებული ზოგი საერთო ფუძის ნასესხებობის მიმართებისათვის. ჩიქობავას საკითხავები, X, თბ., 1999.Мачабели В, скотоводство. МИЭБГКЗК, Т. V, Тифлис , 1887ს. ს. ორბელიანი, ქართული ლექსიკონი, ტ. I. თბ., 199l., ტ. II, 1993.
Желтова А., Технология молока и молочных продукмов. M., 1848.
ს. ჟღენტი ჭანურ-მეგრულის გრამატიკა, თბ., 1953. ლ. ფირალიშვილი, სულუგუნის კეთება ცხვრის რძიდან. საქართველოს ზოოვეტერინალური ინსტიტუტის შრომათა კრებული, ტ. VII, თბ., 1951.
შინამრეწველობის მასალები, Флеищман Молоко и молочное дело, Вологда-Москва, 1927.
არნ. ჩიქობავა, სახელის ფუძის უძველესი აგებულება ქართველურ ენებში, თბ., 1942.
თ. ცაგარეიშვილი, მესაქონლეობის ისტორიისათვის საქართველოში. ქვემო ქართლის მონაცემების მიხედვით, თბ., 1987.
Читаия Г. К вопросу о происхождении Абхазских паходных орудии. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე, ტ. II, #3, თბ., 1949.
ივ. ჯავახიშვილი, მასალები საქართველოს შინამრეწველობისა და წვრილი ხელოსნობის ისტორიისათვის, ტ. IV, ნაწ. I, თბ. 1986.
ფ. ჰენრიხი, ზ. სარჯველაძე, ქართველურ ენათა ეტიმოლოგიური ლექსიკონი, თბ., 1990.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
