გვარი ანთიას ეტიმოლოგიისთვის (ჭკადუაშის მასალების მიხედვით)
DOI:
https://doi.org/10.52340/zssu.2023.15.04საკვანძო სიტყვები:
ანთია, ანთაძე, ანთიძე, ანთარი, ორკინეანოტაცია
პუბლიკაციაში გადმოცემულია სამეგრელოში გავრცელებული გვარ-სახელის „ანთიას“ ისტორიული წარმომავლობა და ეტიმოლოგიური ევოლუცია. დოკუმენტური წყაროები, მეცნიერთა კვლევები თუ ხალხური გადმოცემა გვარის წარმოშობის შესახებ რამდენიმე ვერსიითაა წარმოდგენილი. გვარი პირველად დოკუმენტურ წყაროებში 1682 წელს იხსენიება და დაკავშირებულია ფარემუზ ანთიასთან. მკვლევრებს სხვადასხვა მოსაზრება აქვთ გამოთქმული გვარ-სახელ ანთიასთან დაკავშირებით: ანთია, როგორც სახელი „წმინდანთა ცხოვრებიდან“, კავშირი წარმართულ ღვთაება „ანთართან“, ინფორმატორის მიერ გადმოცემული ისტორია, რომ ანთაძეების ოჯახი, საიდანაც შესაძლოა ეს გვარი წარმოიშვა, გურიიდან სამეგრელოში ჩამოსახლდა.
წყაროები
Goderdzishvili, Key topics of Georgian anthroponyms, Tbilisi 2012).
Topchishvili History of names of the Georgian peerage, Tbilisi, 2021
I. Maisuradze, Georgian names and surnames, Tbilisi, 1987
K. Samushia, Topics of Georgian folk poetry (after Megrelian samples) Tbilisi, 1979).
A. Tughushi, History of Anaklia 1991).
Kutaisi Central Archive F.18. S. 814 Household registration of temporary bondmen in Zugdidi principality
O. Kadjaia, Megrelian-Georgian Dictionary, volume 2, Tbilisi 2002).
I. Khipshidze, Grammar of Megrelian language with texts and dictionary, Tbilisi, 1915.
P. Tskhadaia, Surnames and surname terms in Samegrelo, Tbilisi, 2000
Lives of the Saints, volume 4, Tbilisi 2003).
National Center of Manuscripts: National Center of Manuscripts, storage ad-225; S. Kakabadze Church related documents of Western Georgia, book 1, Tfilisi 1921).
Z. Chumburidze, What is your name? Tbilisi 1992.
Chumburidze Z. K. Chkhartishvili, Families of peerage in Guria, Tbilisi 1993
I. Javakhishvili, History of the Georgian Nation, Tbilisi, 1919.
გოდერძიშვილი ქ., ქართული ანთროპონიმიკის ძირითადი საკითხები, თბ. 2012.
თოფჩიშვილი რ., საქართველოს თავად - აზნაურთა გვარების ისტორია, თბ., 2021.
მაისურაძე ი., ქართული გვარ-სახელები, თბ.1987.
სამუშია კ., ქართული ხალხური პოეზიის საკითხები (მეგრული ნიმუშების მიხედვით, თბ. 1979.
ტუღუში ა., ანაკლიის ისტორია, თბ. 1991.
ქ.ც.ა. ფ.18. ს. 814 Подворная опись временний обязанныя крестяная зугдидского уезда.
ქაჯაია ო., მეგრულ-ქართული ლექსიკონი, ტ II, თბ. 2002.
ყიფშიძე ი., მეგრული ენის გრამატიკა ტექსტებით და ლექსიკონი, თბ. 1915.
ცხადაია პ., გვარები და გვართა დასახელებანი სამეგრელოში, თბ.,2000.
წმინდანთა ცხოვრება, ტ.4, თბ. 2003.
ხეც: ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, ფონდი ad -225; ს.კაკაბაძე დას. საქ-ოს საეკლესიო საბუთები, წიგნი I, ტფ. 1921.
ჭუმბურიძე ზ., რა გქვია შენ? თბ. 1992.
ჭუმბურიძე ზ., ქ., ჩხარტიშვილი, გურიის თავადთა და აზნაურთა ოჯახები, თბ.1993.
ჯავახიშვილი ი., ქართველი ერის ისტორია I, თბ,1919.
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
